Khi virus corona tiếp tục là chủ đề nóng trên toàn thể giới, một loạt các thông tin sai sự thật đã bao vây câu chuyện về chúng. Trong bài viết đặc biệt này, chúng tôi đề cập đến một trong số những đồn đoán sai sự thật đó.
Loại virus corona mới, hiện được gọi là SARS-CoV-2, đã lan từ Vũ Hán, Trung Quốc, đến mọi lục địa trên trái đất, ngoại trừ Nam Cực.
Khi chúng tôi viết bài này, đã có hơn 92.000 trường hợp được xác nhận và hơn 3.100 trường hợp tử vong.
Như mọi khi, khi từ “đại dịch” bắt đầu xuất hiện trên các tiêu đề, mọi người trở nên sợ hãi, và với nỗi sợ hãi xuất hiện thông tin sai lệch và tin đồn.
Ở đây, chúng tôi sẽ mổ xẻ một số “chuyện hoang đường” phổ biến nhất hiện đang lưu hành trên phương tiện truyền thông xã hội và hơn thế nữa.
1. Xịt clo hoặc cồn lên da giết chết virus trong cơ thể
Xịt rượu hoặc clo lên cơ thể có thể gây hại, đặc biệt là nếu nó xâm nhập vào mắt hoặc miệng. Mặc dù mọi người có thể sử dụng các hóa chất này để khử trùng bề mặt, nhưng họ không nên sử dụng chúng trên da.
Những sản phẩm này không thể tiêu diệt virus trong cơ thể.
2. Chỉ người già và người trẻ tuổi mới có nguy cơ
SARS-CoV-2, giống như các virus corona khác, có thể lây nhiễm cho mọi người ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, người lớn tuổi hoặc cá nhân có tình trạng sức khỏe từ trước, như bệnh tiểu đường hoặc hen suyễn, có nhiều khả năng bị bệnh nặng.
3. Trẻ em không thể nhiễm COVID-19
Tất cả các nhóm tuổi đều có thể bị nhiễm bệnh. Hầu hết các trường hợp, cho đến nay, là ở người lớn, nhưng không có nghĩa trẻ em được miễn dịch. Trên thực tế, bằng chứng sơ bộ cho thấy trẻ em cũng có khả năng bị nhiễm bệnh, nhưng các triệu chứng của chúng có xu hướng ít nghiêm trọng hơn.
4. COVID-19 giống như bệnh cúm
SARS-CoV-2 gây ra bệnh thực sự có các triệu chứng giống như cúm, chẳng hạn như đau, sốt và ho. Tương tự, cả COVID-19 và cúm đều có thể nhẹ, nặng hoặc trong trường hợp hiếm gặp, gây tử vong. Cả hai cũng có thể dẫn đến viêm phổi.
Tuy nhiên, hồ sơ tổng thể của COVID-19 nghiêm trọng hơn. Ước tính có sự khác nhau, nhưng tỷ lệ tử vong của nó dường như nằm trong khoảng từ 1% đến 3%.
Mặc dù các nhà khoa học đang tìm ra tỷ lệ tử vong chính xác, nó có khả năng cao hơn nhiều lần so với cúm theo mùa.
5. Bị nhiễm COVID-19 là chết
Tuyên bố này là không đúng sự thật. Như chúng tôi đã đề cập ở trên, COVID-19 chỉ gây tử vong cho một tỷ lệ nhỏ người.
Trong một báo cáo gần đây, Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Trung Quốc đã kết luận rằng 80,9% trường hợp COVID-19 là nhẹ.
6. Mèo và chó lây lan virus corona
Hiện tại, có rất ít bằng chứng cho thấy SARS-CoV-2 có thể lây nhiễm cho chó và mèo. Tuy nhiên, tại Hồng Kông, một chú chó Pomeranian (phốc sóc) có chủ sở hữu bị nhiễm COVID-19 cũng bị nhiễm bệnh. Con chó không biểu hiện bất kỳ triệu chứng nào.
Các nhà khoa học đang tranh luận về tầm quan trọng của trường hợp này đối với dịch bệnh. Ví dụ, Giáo sư Jonathan Ball, Giáo sư về Virus học phân tử tại Đại học Nottingham ở Anh, nói:
“Chúng ta phải phân biệt giữa nhiễm trùng thực sự và chỉ phát hiện sự hiện diện của virus. Tôi vẫn nghĩ có nhiều nghi ngờ về sự liên quan của chúng với sự bùng nổ dịch ở con người, vì phần lớn sự bùng phát toàn cầu đã được thúc đẩy bởi sự lây truyền từ người sang người”.
Anh ta nói tiếp: “Chúng ta cần tìm hiểu thêm, nhưng chúng ta không cần phải hoảng sợ – Tôi nghi ngờ nó có thể lây sang một con chó hoặc người khác vì mức độ virus thấp. Động lực thực sự của dịch bệnh là con người”.
7. Khẩu trang bảo vệ chống lại virus corona
Nhân viên y tế sử dụng mặt nạ chuyên nghiệp, vừa khít quanh mặt, để bảo vệ họ khỏi bị nhiễm trùng. Tuy nhiên, khẩu trang dùng một lần không có khả năng cung cấp sự bảo vệ như vậy.
Vì những mặt nạ này không vừa với khuôn mặt, những giọt nước vẫn có thể đi vào miệng và mũi. Ngoài ra, các virus nhỏ có thể xâm nhập trực tiếp qua vật liệu của khẩu trang.
Tuy nhiên, nếu ai đó bị bệnh về đường hô hấp, đeo khẩu trang có thể giúp bảo vệ người khác khỏi bị nhiễm bệnh.
“Có rất ít bằng chứng cho thấy việc đeo mặt nạ như vậy sẽ bảo vệ người đeo khỏi bị nhiễm trùng”, bác sĩ Ben Killingley, chuyên gia tư vấn về y học cấp tính và bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Đại học London ở Vương Quốc Anh, giải thích.
“Hơn nữa, đeo khẩu trang có thể mang lại cảm giác yên tâm sai lầm và có thể dẫn đến các hành vi kiểm soát nhiễm trùng khác bị bỏ qua, ví dụ, vệ sinh tay”.
WHO khuyến cáo rằng những người đang chăm sóc người bị nghi ngờ COVID-19 nên đeo khẩu trang. Trong những trường hợp này, đeo khẩu trang chỉ có hiệu quả nếu cá nhân thường xuyên rửa tay bằng nước rửa tay có chứa cồn hoặc xà phòng và nước.
Ngoài ra, khi sử dụng mặt nạ, điều quan trọng là sử dụng và vứt bỏ nó đúng cách.
8. Máy sấy tay diệt được virus corona
Máy sấy tay không diệt được virus corona. Cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và những người khác khỏi vi-rút là rửa tay bằng xà phòng và nước hoặc bằng nước rửa tay có chứa cồn.
9. SARS-CoV-2 chỉ là một dạng đột biến của cảm lạnh thông thường
Các virus corona là một họ virus lớn, tất cả đều có protein gai trên bề mặt. Một số loại virut này sử dụng con người làm vật chủ chính và gây cảm lạnh thông thường. Các virus corona khác, như SARS-CoV-2, chủ yếu lây nhiễm cho động vật.
Cả hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) và hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS) bắt đầu ở động vật và truyền vào người.
10. Bạn phải tiếp xúc với ai đó trong 10 phút để nhiễm virus
Càng ở lâu với một người nhiễm bệnh, bạn càng có khả năng nhiễm virus, nhưng vẫn có thể bị nhiễm nó trong vòng chưa đầy 10 phút.
Tìm hiểu thêm
Có phải các trường hợp nhiễm virus corona ở trẻ em ít nghiêm trọng?
11. Rửa mũi bằng nước muối bảo vệ chống lại virus corona
Không có bằng chứng cho thấy nước rửa mũi bằng muối bảo vệ chống nhiễm trùng đường hô hấp. Một số nghiên cứu cho thấy kỹ thuật này có thể làm giảm các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên cấp tính, nhưng các nhà khoa học đã không tìm thấy rằng nó có thể làm giảm nguy cơ nhiễm trùng.
12. Bạn có thể tự bảo vệ mình bằng cách súc miệng với thuốc tẩy
Không có trường hợp nào mà súc miệng bằng thuốc tẩy có thể có lợi cho sức khỏe của bạn. Chất tẩy trắng ăn mòn và có thể gây ra tổn hại nghiêm trọng.
13. Kháng sinh diệt được virus corona
Kháng sinh chỉ tiêu diệt vi khuẩn; chúng không diệt virus.
14. Máy quét nhiệt có thể chẩn đoán virus corona
Máy quét nhiệt có thể phát hiện xem ai đó có bị sốt hay không. Tuy nhiên, các bệnh khác, chẳng hạn như cúm theo mùa, cũng có thể gây sốt.
Ngoài ra, các triệu chứng của COVID-19 có thể xuất hiện 2 – 10 ngày sau khi bị nhiễm bệnh, điều đó có nghĩa là ai đó bị nhiễm vi-rút có thể có nhiệt độ bình thường trong vài ngày trước khi bắt đầu sốt.
15. Tỏi bảo vệ chống lại virus corona
Một số nghiên cứu cho thấy tỏi có thể có đặc tính kháng sinh. Tuy nhiên, không có bằng chứng nào cho thấy nó có thể bảo vệ mọi người chống lại COVID-19.
16. Bưu kiện từ Trung Quốc có thể lây lan virus corona
Từ nghiên cứu trước đây về các virus corona tương tự, bao gồm cả những loại gây ra SARS và MERS và tương tự như SARS-CoV-2, các nhà khoa học tin rằng virus này không thể tồn tại trên các bức thư hoặc kiện hàng trong thời gian dài.
CDC giải thích rằng, vì khả năng sống sót kém của các virus corona này trên bề mặt, có khả năng lây lan rất thấp từ các sản phẩm hoặc bao bì được vận chuyển trong một vài ngày hoặc vài tuần ở nhiệt độ môi trường.
17. Các biện pháp khắc phục tại nhà có thể chữa trị và bảo vệ chống lại COVID-19
Không có biện pháp khắc phục tại nhà nào có thể bảo vệ chống lại COVID-19, bao gồm vitamin C, tinh dầu, keo bạc, dầu mè, tỏi và uống nước mỗi 15 phút.
Cách tiếp cận tốt nhất là áp dụng chế độ rửa tay sạch sẽ và tránh những nơi có thể có người không khỏe mạnh.
18. Bạn có thể bị nhiễm virus corona khi ăn thực phẩm Trung Quốc
Không, bạn không thể.
19. Bạn có thể nhiễm virus corona từ nước tiểu và phân
Không chắc rằng điều này là đúng. Theo Giáo sư John Edmunds từ Trường Y học Nhiệt đới & Vệ sinh Luân Đôn, Vương Quốc Anh:
“Đây không phải là một suy nghĩ dễ chịu, nhưng mỗi khi bạn nuốt, bạn lại nuốt chất nhầy từ đường hô hấp trên. Trên thực tế, đây là một cơ chế phòng thủ quan trọng. Điều này quét virus và vi khuẩn xuống ruột của chúng ta, nơi chúng bị biến tính trong điều kiện axit của dạ dày chúng ta”.
“Với các cơ chế phát hiện hiện đại, rất nhạy cảm, chúng ta có thể phát hiện các virus này trong phân. Thông thường, virus mà chúng ta có thể phát hiện theo cách này không lây nhiễm cho người khác, vì chúng đã bị tiêu diệt bởi ruột của chúng ta”.
20. Virus sẽ chết khi nhiệt độ tăng vào mùa xuân
Một số virus, chẳng hạn như virus cảm lạnh và cúm, lây lan dễ dàng hơn trong những tháng lạnh hơn, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng dừng hoàn toàn khi thời tiết trở nên ấm áp. Vì thế, các nhà khoa học không biết sự thay đổi nhiệt độ sẽ ảnh hưởng đến hành vi của SARS-CoV-2 như thế nào.
21. Virus corona là loại virus nguy hiểm nhất đối với con người
Mặc dù SARS-CoV-2 có vẻ nghiêm trọng hơn cúm, nhưng đây không phải là loại virus nguy hiểm nhất mà mọi người phải đối mặt. Những loại khác, chẳng hạn như Ebola, có tỷ lệ tử vong cao hơn.
22. Vắc-xin cúm và viêm phổi bảo vệ chống lại COVID-19
Vì SARS-CoV-2 khác với các loại virus khác, không có loại vắc-xin hiện có nào bảo vệ chống nhiễm trùng.
23. Virus có nguồn gốc từ một phòng thí nghiệm ở Trung Quốc
Mặc dù có rất nhiều tin đồn trên mạng như vậy, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy điều này là đúng. Một số nhà nghiên cứu tin rằng SARS-CoV-2 có thể đã truyền từ tê tê sang người. Những người khác nghĩ rằng nó có thể đã truyền cho chúng ta từ dơi, đó là trường hợp của SARS.
24. Dịch bắt đầu vì người ta ăn súp dơi
Mặc dù các nhà khoa học tự tin rằng virus bắt đầu ở động vật, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy nó đến từ bất kỳ loại súp nào.
Chúng ta nên làm gì?
Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến nghị những biện pháp đơn giản này để giảm sự lây lan của SARS-CoV-2:
- Tránh tiếp xúc gần với những người có biểu hiện ốm
- Cố gắng không chạm vào mắt, mũi hoặc miệng
- Ở nhà nếu bạn bị bệnh
- Hắt hơi vào khăn giấy, sau đó ném nó vào thùng rác
- Nếu không có khăn giấy, hãy hắt hơi vào khuỷu tay của bạn
- Sử dụng thuốc xịt và khăn lau tiêu chuẩn để khử trùng các vật và bề mặt thường xuyên chạm vào
- Rửa tay bằng xà phòng thường xuyên trong 20 giây
Trừ khi bạn là nhân viên y tế hoặc đang chăm sóc người bị bệnh, CDC không khuyên bạn nên đeo khẩu trang. Những lời khuyên ở trên có vẻ đơn giản, nhưng trong một trận dịch, đây là những cách tốt nhất để tạo ra sự khác biệt.
Tìm hiểu thêm
