Chăm sóc và phòng ngừa có thể giúp bạn giữ cho đôi mắt khỏe mạnh và tránh các nguyên nhân gây mù thông thường.
Nếu bạn không bao giờ gặp các vấn đề về thị lực, có lẽ bạn không nên nghĩ nhiều về đôi mắt của mình. Và bạn có thể không nhận thức được những thay đổi xảy ra khi bạn già đi, một số trong đó có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng nhìn – hoặc thậm chí dẫn đến mù lòa.
Tin tốt là ngay cả các biện pháp phòng ngừa nhỏ, như đeo kính râm và ăn rau xanh, có thể giúp bảo vệ thị lực của bạn và ngăn chặn các vấn đề về thị lực sau này trong cuộc sống.
Dưới đây là danh sách 10 sự thật về mắt sẽ giúp bạn bảo vệ đôi mắt và thị lực của bạn trong nhiều năm tới.
1. Những gì bạn ăn quan trọng đối với sức khỏe của mắt
Ăn uống tốt là cách số 1 để chăm sóc đôi mắt của bạn, Rebecca Taylor, bác sĩ nhãn khoa tại Columbia Vision Associates ở Tennessee, Mỹ và là phát ngôn viên của Học viện nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO) cho biết. Cô cũng khuyên bạn nên lấy chất dinh dưỡng từ thực phẩm: “Nhận vitamin từ ăn thay vì uống bổ sung”.
Thực phẩm tốt cho mắt là như thế nào? Nó khá giống với bất kỳ bữa ăn tốt, lành mạnh nào. Tiến sĩ Taylor bắt đầu với một món salad rau bina hoặc cải xoăn lớn với rau củ có màu sắc rực rỡ. Rau lá xanh cung cấp các chất dinh dưỡng lutein và zeaxanthin, được chứng minh là giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh về mắt, AAO lưu ý. Và vitamin A được tìm thấy trong các loại rau có màu vàng và cam sáng như cà rốt và khoai lang giúp tăng cường sức khỏe của mắt, theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ. Các loại trái cây như dâu tây, cam và xoài cung cấp vitamin C và các chất chống oxy hóa khác, mà Taylor nói cũng giúp chống lại bệnh về mắt. Cô cũng thêm cá hồi hoặc cá nước lạnh khác trong thực đơn lý tưởng của mình, vì omega 3 rất tốt cho việc sản xuất nước mắt, làm giảm khô mắt.
2. Khám mắt toàn diện để nhận biết sớm vấn đề về thị lực
Đi khám mắt thường xuyên là cách duy nhất để nắm bắt nhiều vấn đề khác nhau, chẳng hạn như bệnh tăng nhãn áp hoặc bệnh mắt do tiểu đường, đảm bảo bạn sẽ được điều trị kịp thời. Hầu hết những người có vấn đề về thị lực nên đi khám bác sĩ mắt mỗi năm một lần để đảm bảo thị lực của họ không bị thay đổi.
Đối với phần còn lại của chúng ta, AAO giới thiệu lịch trình kiểm tra mắt sau đây:
- Ở tuổi 40: khám mắt cơ bản
- Từ 40 đến 55: khám mắt cứ sau 2 đến 4 năm
- Độ tuổi từ 55 đến 64: khám mắt mỗi 1 đến 3 năm
- Ở tuổi 65 trở lên: khám mắt hàng năm
Trong kỳ kiểm tra, bác sĩ sẽ lấy tiền sử gia đình của bạn và kiểm tra đồng tử, thị lực trung tâm, thị lực màu và áp lực mắt. Họ cũng sẽ giãn ra, hoặc mở rộng đồng tử của bạn sử dụng thuốc nhỏ mắt đặc biệt để nhìn thấy phía sau mắt và kiểm tra xem có bất kỳ tổn hại nào không.
3. Hút thuốc có thể gây ra các vấn đề về mắt
Hãy loại bỏ thuốc lá dưới mọi hình thức. Khi bạn hút thuốc, xyanua từ khói xâm nhập vào máu của bạn và có thể phá hủy các tế bào mắt. Hút thuốc khiến bạn có nguy cơ mắc bệnh đục thủy tinh thể cao hơn và làm tăng các vấn đề với mắt khô. Nó cũng làm tăng nguy cơ thoái hóa điểm vàng, một tình trạng không thể chữa được, phá hủy thị lực ở trung tâm của mắt, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC).
4. Bảo vệ mắt khỏi ánh nắng mặt trời
Taylor khuyến nghị hai biện pháp bảo vệ cho đôi mắt của bạn: kem chống nắng và kính râm. Vùng da quanh mắt là một trong những phần mỏng nhất trên cơ thể và dễ bị bức xạ tia cực tím (UV). Các loại ung thư da, như ung thư biểu mô và khối u ác tính, có thể hình thành ở mí mắt và xung quanh mắt, gây ra tổn hại lớn cho cấu trúc mắt.
Kính râm cũng rất cần thiết, theo Taylor. Nhưng bạn đừng nghĩ rằng càng tối thì càng tốt. Kính râm phải bảo vệ 100% khỏi tia UVA và UVB (sóng dài và ngắn). Bức xạ cực tím kích thích các vấn đề gây ra cả đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng – nguyên nhân phổ biến gây mù lòa.
5. Làm việc trên máy tính cả ngày có thể khiến bạn bị khô mắt
Điều này một phần vì khi chúng ta làm việc gần màn hình máy tính, chúng ta không chớp mắt, Taylor nói. Nghịch lý thay, một trong những triệu chứng phổ biến nhất của khô mắt là chảy nước mắt, Steven Loomis, OD, của Roxborough Park, Colorado, chủ tịch Hiệp hội đo thị lực Hoa Kỳ cho biết. Sự phá vỡ của các lớp nhờn và nhầy của mắt giữ cho nước mắt không bị bay hơi, và mắt bù lại bằng cách sản xuất nhiều nước hơn, ông nói. Đôi mắt mệt mỏi vào cuối ngày là một triệu chứng khác của làm việc nhiều với máy tính.
Khô mắt cũng có thể có nguyên nhân từ:
- Viêm
- Một số loại thuốc, bao gồm cả thuốc chống trầm cảm
- Thay đổi nội tiết tố do lão hóa
Để điều trị, hãy thử quy tắc 20-20-20: Cứ sau 20 phút, hãy nhìn đi chỗ khác trong 20 giây ở một nơi cách xa ít nhất 20 feet (6m), khuyến cáo từ Mayo Clinic. Chườm ấm là một cách điều trị đơn giản khác, tiến sĩ Loomis nói, cũng như nước mắt nhân tạo. Nếu các phương pháp điều trị này không có hiệu quả, bác sĩ của bạn có thể kê toa một sản phẩm như Restocation (cyclosporine) để giảm viêm.
Tìm hiểu thêm
6. Bệnh tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu gây mù ở Mỹ
Cách tốt nhất để tránh bệnh võng mạc tiểu đường – nguyên nhân gây mù phổ biến nhất ở Hoa Kỳ – là ngăn ngừa bệnh tiểu đường, nếu có thể. Gần như tất cả bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường loại 1 đều mắc bệnh mắt này, cũng như khoảng 60% những người mắc bệnh tiểu đường loại 2.
Với bệnh võng mạc tiểu đường, các mạch máu nhỏ của võng mạc bị tổn thương. Mặc dù không có triệu chứng xuất hiện trong giai đoạn đầu của tình trạng này, nhưng điều cực kỳ quan trọng là phải nhận biết bệnh võng mạc càng sớm càng tốt thông qua kiểm tra mắt thường xuyên. Theo thời gian, thị lực của bạn có thể mờ đi và dẫn đến mù lòa. Kiểm soát lượng đường trong máu, huyết áp và cholesterol có thể ngăn ngừa bệnh trở nên tồi tệ hơn, theo Viện Y tế Quốc gia (NIH). Bệnh võng mạc tiểu đường có thể được điều trị bằng phẫu thuật laser, có thể làm giảm nguy cơ mù lòa. Tuy nhiên, điều trị không thể sửa chữa phần thị lực đã bị mất.
7. Sau 60 tuổi, thoái hóa điểm vàng là nguyên nhân hàng đầu gây mù
Thoái hóa điểm vàng xảy ra khi mô mắt bị thoái hóa, gây mờ hoặc mất thị lực ở phần trung tâm của mắt. Có hai dạng thoái hóa điểm vàng: ướt và khô. Nếu mất thị lực có nguyên nhân do chất lỏng trong võng mạc, bệnh có thể được điều trị bằng cách tiêm vào mắt. Nhưng hầu hết các trường hợp là khô, mà không có phương pháp điều trị.
Các yếu tố nguy cơ của thoái hóa điểm vàng bao gồm tiền sử gia đình mắc bệnh, hút thuốc lá (gây tổn thương mạch máu mắt), thiếu lutein và zeaxanthin trong chế độ ăn uống và không bảo vệ mắt bằng kính râm.
8. Đục thủy tinh thể
Đục thủy tinh thể là một phần tương đối bình thường của quá trình lão hóa và thường bắt đầu xuất hiện ở độ tuổi 60. Các triệu chứng có thể bao gồm mờ mắt, nhạt màu, lóa, giảm thị lực ban đêm và nhìn đôi. Đục thủy tinh thể có liên quan đến việc tiếp xúc với tia UV hoặc xạ trị, như điều trị ung thư. Sử dụng một số loại thuốc như prednison cũng có thể làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể, Loomis nói. Nhưng điều trị đục thủy tinh thể, bao gồm thay thế các tròng mắt bị hỏng bằng những mắt tốt, thường rất hiệu quả, ông nói thêm.
9. Tổn thương thần kinh thị giác mắt gây ra bệnh tăng nhãn áp
Căn bệnh mắt phổ biến này, Loomis nói, được biết đến là rất thầm lặng. Ông thường nói với bệnh nhân rằng dấu hiệu đầu tiên của bệnh tăng nhãn áp là khi một người không thể nhìn thấy nữa. Bệnh tăng nhãn áp không phải là thứ mà bệnh nhân có thể tự ngăn ngừa hoặc điều trị và cách duy nhất để phát hiện ra nó là thông qua khám mắt, theo NIH.
Bệnh tăng nhãn áp xảy ra khi áp lực tích tụ trong mắt và bắt đầu làm hỏng dây thần kinh thị giác. Tình trạng tiến triển rất chậm, Loomis nói, và có thể mất nhiều năm để tổn thương thần kinh trở nên nghiêm trọng đến mức gây ra các vấn đề về thị lực.
Nguy cơ mắc bệnh tăng nhãn áp cao hơn đối với những người có tiền sử gia đình hoặc mắc bệnh tiểu đường, Loomis nói. Đối với phần lớn bệnh nhân, điều trị bao gồm nhỏ mắt một lần mỗi ngày giúp giảm áp lực trong mắt. Nếu nhỏ mắt không mang lại hiệu quả, phẫu thuật có thể là một lựa chọn.
10. Đôi mắt của bạn tiết lộ rất nhiều về sức khỏe của bạn
Người xưa nói rằng đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, nhưng Taylor nói rằng chúng cũng có thể đóng vai trò như một chỉ số về sức khỏe tổng thể của một người. Nếu một bệnh nhân đến gặp cô với đôi mắt khô, hỏi cô những câu hỏi sức khỏe khác, vì mắt khô có thể là dấu hiệu của viêm khớp dạng thấp, lupus hoặc bệnh tuyến giáp. Bệnh nhân có thị lực mờ có thể bị tiểu đường hoặc khối u, hoặc có thể bị đột quỵ. Những người bị ngứa mắt đỏ có thể bị dị ứng với kính áp tròng mà họ không biết. Taylor gần đây cũng chẩn đoán bệnh đa xơ cứng ở một bệnh nhân có cử động mắt bất thường.
Tìm hiểu thêm
