Đối với phụ nữ đang điều trị ung thư buồng trứng hoặc đã điều trị xong, dinh dưỡng không chỉ là chìa khóa cho sức khỏe tổng thể và hạnh phúc mà còn giúp bạn cảm thấy tốt hơn.
Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp trong và sau khi điều trị sẽ đáp ứng nhu cầu của cơ thể về protein, vitamin và các chất dinh dưỡng khác, đồng thời nó cũng có thể tạo ra sự khác biệt lớn về chất lượng cuộc sống của bạn. Các triệu chứng khó chịu như đầy hơi, chướng bụng và táo bón thường gặp ở phụ nữ bị ung thư buồng trứng, nhưng những triệu chứng đó có thể được giảm thiểu bằng chế độ ăn uống phù hợp và uống nhiều nước.
Anna Taylor, chuyên gia dinh dưỡng tại Trung tâm Dinh dưỡng Con người của Phòng khám Cleveland, Mỹ cho biết, các loại thực phẩm và chất bổ sung mà bạn nên thêm vào chế độ ăn sẽ phụ thuộc vào giai đoạn mà bạn đang điều trị ung thư buồng trứng. Taylor nói: “Ví dụ, mọi người có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau khi đang điều trị tích cực hoặc phục hồi sau phẫu thuật hoặc một biến chứng so với nhu cầu sau khi điều trị”.
Tại sao bạn cần một chế độ ăn uống cân bằng: Thực phẩm và lượng calo nạp vào sau khi điều trị ung thư buồng trứng
“Các phương pháp điều trị ung thư buồng trứng, bao gồm phẫu thuật và hóa trị, có thể ảnh hưởng đến nhu cầu của cơ thể bạn đối với các chất dinh dưỡng cụ thể”, theo Amanda Nickles Fader, bác sỹ, phó chủ tịch điều hành phẫu thuật phụ khoa tại Hệ thống Y tế Johns Hopkins ở Baltimore, Mỹ. Tiến sĩ Fader cho biết: “Những phương pháp điều trị này cũng có thể ảnh hưởng đến thói quen ăn uống của phụ nữ và cách cơ thể tiêu hóa và hấp thụ thức ăn”.
Fader nói: Có bốn mục tiêu chính về dinh dưỡng trong quá trình điều trị ung thư buồng trứng.
- Đảm bảo rằng nhu cầu chất dinh dưỡng cá nhân và mục tiêu về lượng calo được đáp ứng.
- Ăn một chế độ ăn uống cân bằng.
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Tránh mất cơ.
“Cơ thể cần nhiều calo hơn và một số chất dinh dưỡng nhất định như protein trong và sau khi điều trị để chiến đấu và chữa bệnh. Taylor cho biết: Uống đủ nước và ăn đủ calo, protein và các chất dinh dưỡng khác trong thời gian này giúp duy trì lượng cơ dự trữ, ngăn ngừa sự chậm trễ trong điều trị, tăng cường hệ miễn dịch và giảm thiểu tác dụng phụ của việc điều trị’, Taylor nói.
Đôi khi rất khó để ăn đủ lượng calo và protein sau khi điều trị vì bạn có thể cảm thấy no vì đầy hơi hoặc táo bón, Taylor cho biết. “Các bữa ăn nhỏ thường xuyên có thể hữu ích trong tình huống này; Cố gắng thêm một số protein trong mỗi bữa ăn và ăn nhẹ bất cứ khi nào có thể để giúp đáp ứng tổng nhu cầu protein của bạn”, cô gợi ý.
Xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng
Bạn có thể tự hỏi “chế độ ăn uống cân bằng” nghĩa là gì, đặc biệt nếu bạn bị ung thư buồng trứng. Taylor nói: “Trong trường hợp này, một chế độ ăn uống cân bằng sẽ bao gồm tất cả sáu nhóm thực phẩm, đồng thời nhấn mạnh đến các loại thực phẩm chế biến tối thiểu từ mỗi nhóm. Điều này phù hợp với khuyến nghị chung của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ nhằm giảm nguy cơ ung thư và tái phát ung thư đồng thời hỗ trợ dinh dưỡng đầy đủ và cân nặng hợp lý”, cô nói.
Fader nói: Một chế độ ăn uống cân bằng với đầy đủ thực phẩm giàu chất dinh dưỡng là cách tốt nhất để có được dinh dưỡng cần thiết. “Một số chất bổ sung có thể hữu ích nếu bạn bị thiếu hụt một số chất cụ thể, nhưng hầu hết các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng rủi ro của việc bổ sung liều cao thường lớn hơn lợi ích. Nếu bạn đang xem xét bất kỳ chất bổ sung hoặc vitamin nào, trước tiên bạn nên tham khảo ý kiến của các bác sỹ”, cô nói.
“Tránh dùng vitamin với lượng hơn 100% mức cho phép hàng ngày (lượng khuyến nghị hàng ngày) trừ khi bạn bị thiếu hụt chất dinh dưỡng hoặc vitamin và được các bác sỹ hướng dẫn uống nhiều hơn”, Fader nói.
Taylor khuyến nghị các loại thực phẩm và khẩu phần sau đây cho mỗi nhóm trong số sáu nhóm:
Thực phẩm protein: Trứng và lòng trắng trứng; thịt gia cầm không da, cá và động vật có vỏ, cũng như thịt nạc đỏ với lượng vừa phải; bơ hạt; các loại đậu (như đậu lăng, đậu nành và đậu Hà Lan); và các loại hạt (nếu dung nạp được)
Sữa và các lựa chọn thay thế sữa: Sữa chua Hy Lạp, phô mai, sữa hoặc các chất thay thế sữa và phô mai (với lượng vừa phải). Nhiều thực phẩm từ sữa cũng là nguồn cung cấp protein dồi dào
Trái cây: Hầu hết các loại hoa quả tươi và đông lạnh – 2 đến 3 phần mỗi ngày
Rau: Hầu hết các loại rau tươi và đông lạnh – 3 đến 5 phần mỗi ngày
Tinh bột: Ngũ cốc nguyên hạt (nếu dung nạp được) như bột yến mạch, quinoa, lúa mạch, gạo nâu và gạo hoang dã, mì ống làm từ lúa mì nguyên hạt, bánh mì nguyên hạt và các loại rau củ giàu tinh bột, bao gồm khoai lang, khoai tây, đậu Hà Lan và bí mùa đông
Chất béo lành mạnh: Dầu ô liu, bơ hạt, bơ và các loại hạt (nếu dung nạp được)
Taylor nói, điều quan trọng nữa là uống nhiều chất lỏng, chủ yếu ở dạng nước. “Tôi khuyên bạn nên uống ít nhất 2 lít mỗi ngày,” cô nói.
Hãy nhớ rằng nếu bạn gặp một số tác dụng phụ, các khuyến nghị có thể sẽ thay đổi, Taylor nói. “Ví dụ, nếu ai đó đang bị tiêu chảy hoặc tăng nguy cơ tắc ruột, thì thực phẩm giàu chất xơ sẽ không được khuyến khích”, cô nói.
Tìm hiểu thêm
Mối quan tâm đặc biệt về chế độ ăn uống đối với các vấn đề tiêu hóa cho người bị ung thư buồng trứng
Fader nói: “Phụ nữ đang điều trị ung thư buồng trứng có thể bị buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, ợ chua và đầy bụng hoặc cảm thấy no sớm, cảm giác no sau khi ăn một lượng tương đối nhỏ. “Tất cả những vấn đề về tiêu hóa này có thể ảnh hưởng đến tình trạng dinh dưỡng của phụ nữ và cả mong muốn ăn uống của họ”, cô nói.
“Thật không may, những vấn đề này tương đối phổ biến trong và sau khi điều trị ung thư buồng trứng”, Taylor nói. “Có nhiều cách để giúp giảm thiểu những triệu chứng này, có thể bao gồm táo bón hoặc tiêu chảy, đầy hơi và chướng bụng, đồng thời tăng nguy cơ tắc ruột”.
Đầy hơi và đầy bụng
- Hãy thử các bữa ăn nhỏ, thường xuyên để tránh ăn lượng lớn.
- Nếu bạn không dung nạp được lactose, hãy tránh các thực phẩm có hàm lượng lactose cao như sữa bò và kem.
- Tránh ống hút, đồ uống có ga như soda hoặc bia và nhai bằng miệng, tất cả đều có thể khiến bạn nuốt phải không khí và gây đầy hơi.
- Tránh các bữa ăn nhiều dầu mỡ, chất béo được tiêu hóa chậm và do đó có thể dẫn đến đầy hơi.
- Một số loại thực phẩm lành mạnh nhất định có khả năng tạo khí, bao gồm đậu và các loại rau họ cải như bông cải xanh, súp lơ trắng, cải Brussels, bắp cải và cải ngọt. “Điều này là do chúng có chứa lưu huỳnh và raffinose, một loại carbohydrate mà cơ thể khó phân hủy”, Taylor cho biết. “Bạn có thể hạn chế ăn những thực phẩm này nếu cảm thấy đầy bụng hoặc thử nấu kỹ để giúp phá vỡ các hợp chất đó”.
Táo bón
- Uống ít nhất 2,3 lít chất lỏng mỗi ngày.
- Tích cực tập thể dục cường độ thấp, chẳng hạn như đi bộ hàng ngày từ 20 đến 30 phút để cải thiện nhu động ruột.
- Nếu bạn không có nguy cơ bị tắc ruột non, hãy kết hợp thực phẩm giàu chất xơ, như trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, đậu, và các loại hạt. Cố gắng bổ sung ít nhất 25 đến 35 gam (g) chất xơ mỗi ngày.
- Hỏi ý kiến bác sỹ nếu chất bổ sung chất xơ, chất kích thích hoặc thuốc nhuận tràng thẩm thấu, hoặc chất làm mềm phân là một lựa chọn tốt cho bạn.
Bệnh tiêu chảy
- Uống nhiều chất lỏng không chứa caffeine, ít đường trong ngày. Uống ít nhất một cốc nước sau mỗi lần đi tiêu lỏng. Tránh đồ uống có đường (ngay cả nước trái cây), cũng như caffein, vì chúng có thể làm cho bệnh tiêu chảy nặng hơn.
- Hạn chế chất xơ không hòa tan như da và vỏ của thực phẩm cũng như “thức ăn thô” khác và tăng cường các nguồn chất xơ hòa tan bao gồm gạo, chuối, bột yến mạch, khoai tây không có vỏ và sốt táo.
- Tránh thức ăn béo, nhiều dầu mỡ và hạn chế đồ ngọt.
Nguy cơ tắc ruột
Tắc ruột là sự tắc nghẽn trong ruột ngăn cản thức ăn và chất lỏng đi qua ruột, và đôi khi nó xảy ra ở những người bị ung thư buồng trứng. “Nếu bạn có tiền sử bị tắc ruột, hoặc bác sỹ nói rằng bạn có nguy cơ mắc chứng tắc ruột, thì có nhiều loại thực phẩm có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh này.
Ví dụ về các loại thực phẩm nên tránh nếu bạn có nguy cơ bị tắc ruột non bao gồm:
- Vỏ và trái cây tươi hoặc khô (trừ chuối – chúng rất tốt), dứa đóng hộp hoặc cocktail trái cây và dừa
- Rau sống, ngô và nấm nấu chín hoặc sống, cà chua hầm, vỏ khoai tây, bắp cải, đậu Hà Lan và các loại đậu
- Ngũ cốc thô, cám, bất kỳ loại ngũ cốc nào có hạt hoặc gia vị nguyên hạt, bỏng ngô
- Thịt có da, bơ đậu phộng dai, các loại hạt
Nếu bạn không có tiền sử tắc ruột và bạn không có nguy cơ mắc bệnh, thì không có lý do gì để tránh những thực phẩm này, Taylor nói.
Nhu cầu dinh dưỡng trong và sau khi điều trị
“Có một số loại thực phẩm có thể giúp cung cấp năng lượng cho bạn trong khi bạn đang tích cực điều trị hoặc phẫu thuật ung thư buồng trứng”, Taylor nói.
- Sữa chua Hy Lạp là một dạng thực phẩm giàu protein, mềm, ẩm, dễ ăn và không có chất xơ. Taylor nói: “Đó là một lựa chọn tốt cho những người có nguy cơ bị tắc ruột”
- Kem bơ đậu phộng là một chất béo lành mạnh cũng chứa protein và rất dễ trộn vào sinh tố hoặc bột yến mạch hoặc để phết lên bánh mì nướng hoặc táo.
- Trứng là thực phẩm giàu protein, dễ tiêu hóa, được dùng làm món ăn sáng, món ăn nhẹ hoặc món xào.
- Chuối là một loại trái cây lành mạnh chứa nhiều vitamin, chất xơ hòa tan và carbohydrate để cung cấp năng lượng cho cơ thể. “Chúng là một sự bổ sung tuyệt vời cho sinh tố hoặc ngũ cốc”, Taylor nói.
- Phô mai Cottage rất giàu protein, mềm và dễ ăn. “Nó cũng không có chất xơ và là lựa chọn tốt cho những người có nguy cơ bị tắc ruột”, cô nói.
- Cơm rất tốt khi kết hợp cùng các món xào, súp và các món ăn phụ, dễ dàng cho dạ dày và hệ tiêu hóa, và là nguồn cung cấp calo và carbohydrate tốt trong quá trình điều trị.
Thực phẩm nên tránh khi điều trị
Điều quan trọng là phải thảo luận về những loại thực phẩm bạn nên tránh khi điều trị bằng các phác đồ hóa trị cụ thể, Fader nói.
Một số loại thực phẩm cần tránh:
- Bưởi và cam chua: “Ở một số phụ nữ, những loại trái cây này có thể tương tác với một số loại thuốc”, Fader nói.
- Hải sản hoặc thịt sống hoặc nấu chưa chín: “Hóa trị có thể ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch của phụ nữ và khả năng chống lại nhiễm trùng, và vì vậy, hải sản hoặc thịt sống hoặc nấu chưa chín, có thể chứa vi khuẩn, không nên tiêu thụ vì nhiễm trùng do thực phẩm có thể khó chống lại với hệ thống miễn dịch bị tổn thương”, Fader nói.”Việc bị nhiễm trùng trong quá trình phẫu thuật hoặc hóa trị có thể dẫn đến sự chậm trễ trong điều trị ung thư”.
Cân nặng hợp lý có thể giảm nguy cơ ung thư
Có bằng chứng cho thấy dư thừa trọng lượng cơ thể có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư, bao gồm cả ung thư buồng trứng và do đó, duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh là rất quan trọng, Taylor nói.
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí PLoS One, chỉ số BMI cao hơn có liên quan đến việc tăng nhẹ nguy cơ ung thư buồng trứng, đặc biệt ở những phụ nữ không bao giờ sử dụng liệu pháp hormone mãn kinh.
“Vì lý do này, chúng tôi khuyên bạn không chỉ nên ăn một chế độ ăn uống cân bằng lành mạnh mà còn chọn các khẩu phần để hỗ trợ đạt được cân nặng hợp lý. Một nguyên tắc chung là nhắm tới một nửa trong mỗi bữa ăn, với mục tiêu hàng ngày là ít nhất 5 phần trái cây và rau quả mỗi ngày”, Taylor nói.
Tìm hiểu thêm
