Mụn trứng cá là một bệnh về da rất phổ biến, ảnh hưởng đến gần 10% dân số thế giới. Nhiều yếu tố góp phần vào sự phát triển của mụn trứng cá, bao gồm sản xuất bã nhờn và keratin, vi khuẩn gây mụn, kích thích tố, lỗ chân lông bị bịt và viêm. Mối liên hệ giữa chế độ ăn uống và mụn trứng cá đã gây tranh cãi, nhưng nghiên cứu gần đây cho thấy chế độ ăn uống có thể đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của mụn trứng cá.
Bài viết này sẽ xem xét 7 loại thực phẩm có thể gây ra mụn trứng cá và tìm hiểu tại sao chất lượng chế độ ăn uống của bạn là quan trọng.
1. Các loại ngũ cốc và đường tinh luyện
Những người bị mụn trứng cá có xu hướng tiêu thụ nhiều carbohydrate tinh chế hơn những người có ít hoặc không có mụn.
Thực phẩm giàu carbohydrate tinh chế bao gồm:
- Bánh mì, bánh quy giòn, ngũ cốc hoặc món tráng miệng làm bằng bột mì trắng
- Mỳ Pasta làm bằng bột mì trắng
- Gạo trắng và mì gạo
- Soda và đồ uống có đường khác
- Chất ngọt như đường mía, xi-rô cây thích, mật ong hoặc agave
Một nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên sử dụng đường bổ sung có nguy cơ bị mụn trứng cá cao hơn 30%, trong khi những người thường xuyên ăn bánh ngọt có nguy cơ cao hơn 20%.
Nguy cơ gia tăng này có thể được giải thích bằng những ảnh hưởng của carbohydrate tinh chế đối với lượng đường trong máu và insulin.
Carbohydrate tinh chế được hấp thụ nhanh chóng vào máu, làm tăng nhanh lượng đường trong máu. Khi đường trong máu tăng, nồng độ insulin cũng tăng để giúp đưa đường ra khỏi máu và đi vào các tế bào của bạn.
Tuy nhiên, mức độ insulin cao không tốt cho những người bị mụn trứng cá.
Insulin làm cho nội tiết tố androgen hoạt động mạnh hơn và làm tăng yếu tố tăng trưởng giống như insulin 1 (IGF-1). Điều này góp phần vào sự phát triển của mụn trứng cá bằng cách làm cho các tế bào da phát triển nhanh hơn và bằng cách tăng cường sản xuất bã nhờn.
Mặt khác, chế độ ăn ít đường huyết, không làm tăng đáng kể lượng đường trong máu hoặc insulin, có liên quan đến việc giảm mức độ nghiêm trọng của mụn trứng cá.
Trong khi nghiên cứu về chủ đề này đầy hứa hẹn, cần nhiều hơn nữa để hiểu thêm về cách thức carbohydrate tinh chế góp phần vào mụn trứng cá.
TÓM LƯỢC
Ăn nhiều carbohydrate tinh chế có thể làm tăng lượng đường trong máu và insulin và góp phần vào sự phát triển của mụn trứng cá. Tuy nhiên, cần nhiều nghiên cứu hơn để xác nhận.
2. Sản phẩm từ sữa
Nhiều nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ giữa các sản phẩm từ sữa và mức độ nghiêm trọng của mụn trứng cá ở thanh thiếu niên.
Hai nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng những người trẻ tuổi thường xuyên tiêu thụ sữa hoặc kem có khả năng bị mụn trứng cá cao gấp bốn lần.
Tuy nhiên, các nghiên cứu được thực hiện cho đến nay vẫn chưa có chất lượng cao.
Nghiên cứu cho đến nay đã tập trung chủ yếu vào thiếu niên và thanh niên và chỉ cho thấy mối tương quan giữa sữa và mụn trứng cá, không phải là mối quan hệ nhân quả.
Vẫn chưa rõ làm thế nào sữa có thể góp phần vào sự hình thành của mụn trứng cá, nhưng có một số lý thuyết được đề xuất.
Sữa được biết là làm tăng nồng độ insulin, không phụ thuộc vào tác dụng của nó đối với lượng đường trong máu, có thể làm trầm trọng thêm mức độ nghiêm trọng của mụn trứng cá.
Sữa bò cũng chứa các axit amin kích thích gan sản xuất nhiều IGF-1, có liên quan đến sự phát triển của mụn trứng cá.
Mặc dù có suy đoán về lý do tại sao uống sữa có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mụn trứng cá, nhưng không rõ liệu sữa có đóng vai trò trực tiếp hay không. Cần nhiều nghiên cứu hơn để xác định xem có một số lượng tiêu thụ cụ thể hoặc loại sữa có thể làm nặng thêm tình trạng mụn trứng cá hay không.
TÓM LƯỢC
Các sản phẩm sữa thường xuyên tiêu thụ có liên quan đến sự gia tăng mức độ nghiêm trọng của mụn trứng cá, nhưng không rõ liệu có mối quan hệ nhân quả hay không.
3. Thức ăn nhanh
Mụn trứng cá có liên quan mạnh mẽ đến việc ăn một chế độ ăn kiểu phương Tây giàu calo, chất béo và carbohydrate tinh chế.
Các mặt hàng thức ăn nhanh, chẳng hạn như bánh mì kẹp thịt, gà chiên cốm, hot dogs (bánh mỳ kẹp xúc xích), khoai tây chiên, soda và sữa, là thành phần chính của chế độ ăn phương Tây điển hình và có thể làm tăng nguy cơ bị mụn trứng cá.
Một nghiên cứu trên 5.000 thiếu niên và thanh niên Trung Quốc cho thấy chế độ ăn nhiều chất béo có liên quan đến nguy cơ phát triển mụn trứng cá tăng 43%. Thường xuyên ăn đồ ăn nhanh làm tăng nguy cơ lên 17%.
Một nghiên cứu riêng biệt với 2.300 người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ phát hiện ra rằng thường xuyên ăn bánh mì kẹp thịt hoặc xúc xích có liên quan đến nguy cơ phát triển mụn trứng cá tăng 24%.
Không rõ lý do tại sao ăn thức ăn nhanh có thể làm tăng nguy cơ phát triển mụn trứng cá, nhưng một số nhà nghiên cứu đề xuất rằng nó có thể ảnh hưởng đến gen và thay đổi nồng độ hormone theo cách thúc đẩy sự phát triển của mụn trứng cá.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là hầu hết các nghiên cứu về thức ăn nhanh và mụn trứng cá đã sử dụng dữ liệu tự báo cáo. Loại nghiên cứu này chỉ cho thấy các mô hình về thói quen ăn uống và nguy cơ bị mụn trứng cá và không chứng minh rằng thức ăn nhanh gây ra mụn trứng cá. Vì vậy, cần nhiều nghiên cứu hơn.
TÓM LƯỢC
Thường xuyên ăn đồ ăn nhanh có liên quan đến việc tăng nguy cơ phát triển mụn trứng cá, nhưng không rõ liệu nó có gây ra mụn trứng cá hay không.
4. Thực phẩm giàu chất béo Omega-6
Chế độ ăn uống chứa một lượng lớn axit béo omega-6, như chế độ ăn điển hình của phương Tây, có liên quan đến việc tăng mức độ viêm và mụn trứng cá.
Điều này có thể là do chế độ ăn kiêng phương Tây có chứa một lượng lớn ngô và dầu đậu nành, rất giàu chất béo omega-6 và ít thực phẩm có chứa chất béo omega-3, như cá và quả óc chó.
Sự mất cân bằng axit béo omega-6 và omega-3 này đẩy cơ thể vào tình trạng viêm, có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mụn trứng cá.
Ngược lại, bổ sung axit béo omega-3 có thể làm giảm mức độ viêm và đã được phát hiện để giảm mức độ nghiêm trọng của mụn trứng cá.
Mặc dù mối liên hệ giữa axit béo omega-6 và mụn trứng cá là đầy hứa hẹn, nhưng không có nghiên cứu ngẫu nhiên có kiểm soát nào về chủ đề này, và cần nhiều nghiên cứu hơn.
TÓM LƯỢC
Chế độ ăn giàu axit béo omega-6 và ít omega-3 là nguyên nhân gây viêm và có thể làm cho tình trạng mụn trứng cá trở nên tồi tệ hơn, mặc dù cần nhiều nghiên cứu hơn để khẳng định.
Tìm hiểu thêm
5. Sô cô la
Sô cô la đã bị nghi ngờ làm phát triển mụn trứng cá từ những năm 1920, nhưng cho đến nay, vẫn chưa đạt được sự đồng thuận.
Một số khảo sát không chính thức đã liên kết việc ăn sô cô la với nguy cơ phát triển mụn trứng cá, nhưng điều này không đủ để chứng minh rằng sô cô la gây ra mụn trứng cá.
Một nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng những người đàn ông dễ bị mụn trứng cá tiêu thụ 25 gram sô cô la đen 99% mỗi ngày có lượng mụn trứng cá tăng lên chỉ sau hai tuần.
Một nghiên cứu khác cho thấy những người đàn ông được cung cấp viên nang bột ca cao 100% mỗi ngày có nhiều tổn thương do mụn hơn đáng kể sau một tuần so với những người được cho dùng giả dược.
Chính xác tại sao sô cô la có thể làm tăng mụn trứng cá là không rõ ràng, mặc dù một nghiên cứu cho thấy rằng ăn sô cô la làm tăng khả năng phản ứng của hệ thống miễn dịch với vi khuẩn gây mụn trứng cá, điều này có thể giúp giải thích những phát hiện này.
Mặc dù nghiên cứu gần đây hỗ trợ mối liên hệ giữa tiêu thụ sô cô la và mụn trứng cá, nhưng vẫn chưa rõ liệu sô cô la có thực sự gây ra mụn trứng cá hay không.
TÓM LƯỢC
Nghiên cứu mới nổi hỗ trợ mối liên hệ giữa việc ăn sô cô la và phát triển mụn trứng cá, nhưng lý do tại sao và mức độ của mối quan hệ vẫn chưa rõ ràng.
6. Bột đạm whey
Protein whey là một chất bổ sung chế độ ăn uống phổ biến.
Nó là một nguồn phong phú của các axit amin leucine và glutamine. Các axit amin này làm cho các tế bào da phát triển và phân chia nhanh hơn, điều này có thể góp phần vào sự hình thành của mụn trứng cá.
Các axit amin trong protein whey cũng có thể kích thích cơ thể sản xuất mức độ insulin cao hơn, có liên quan đến sự phát triển của mụn trứng cá.
Một số nghiên cứu trường hợp cụ thể đã báo cáo mối liên hệ giữa mức tiêu thụ protein whey và mụn trứng cá ở các vận động viên nam.
Một nghiên cứu khác cho thấy mối tương quan trực tiếp giữa mức độ nghiêm trọng của mụn trứng cá và số ngày bổ sung protein whey.
Những nghiên cứu này hỗ trợ mối liên hệ giữa protein whey và mụn trứng cá, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn để xác định xem protein whey có gây ra mụn trứng cá hay không.
TÓM LƯỢC
Một lượng nhỏ dữ liệu cho thấy mối liên hệ giữa việc sử dụng bột protein whey và phát triển mụn trứng cá, nhưng cần nhiều nghiên cứu chất lượng cao hơn nữa.
7. Thực phẩm mà bạn nhạy cảm
Người ta cho rằng rằng mụn trứng cá có căn nguyên là bệnh viêm nhiễm.
Điều này được hỗ trợ bởi thực tế là các loại thuốc chống viêm, như corticosteroid, là phương pháp điều trị hiệu quả đối với mụn trứng cá nghiêm trọng và những người bị mụn trứng cá có nồng độ các phân tử viêm trong máu tăng cao.
Một cách mà thực phẩm có thể góp phần gây viêm là thông qua sự nhạy cảm với thực phẩm, còn được gọi là phản ứng quá mẫn chậm.
Nhạy cảm với thực phẩm xảy ra khi hệ thống miễn dịch của bạn xác định nhầm thực phẩm là mối đe dọa và tiến hành một cuộc tấn công miễn dịch chống lại nó.
Điều này dẫn đến mức độ cao của các phân tử gây viêm lưu thông khắp cơ thể, có thể làm nặng thêm mụn trứng cá.
Vì có vô số thực phẩm mà hệ thống miễn dịch của bạn có thể phản ứng lại, nên cách tốt nhất để tìm ra các tác nhân đó là hoàn thành chế độ ăn loại trừ dưới sự giám sát của chuyên gia dinh dưỡng.
Chế độ ăn loại trừ thực hiện bằng cách tạm thời hạn chế số lượng thực phẩm trong chế độ ăn của bạn để loại bỏ các yếu tố kích thích và giảm triệu chứng, sau đó bổ sung một cách có hệ thống các loại thực phẩm trong khi theo dõi các triệu chứng của bạn và tìm kiếm chế độ ăn chuẩn mực.
Kiểm tra độ nhạy cảm với thực phẩm có thể giúp xác định loại thực phẩm nào dẫn đến viêm liên quan đến miễn dịch và cung cấp một điểm khởi đầu rõ ràng hơn cho chế độ ăn loại trừ của bạn.
Mặc dù dường như có mối liên hệ giữa viêm và mụn trứng cá, không có nghiên cứu nào trực tiếp điều tra vai trò cụ thể của sự nhạy cảm với thực phẩm đối với sự phát triển của nó.
Đây vẫn là một lĩnh vực nghiên cứu đầy hứa hẹn để giúp hiểu rõ hơn về cách thức ăn, hệ thống miễn dịch và tình trạng viêm ảnh hưởng đến sự phát triển của mụn trứng cá.
TÓM LƯỢC
Phản ứng nhạy cảm với thực phẩm có thể làm tăng mức độ viêm trong cơ thể, về mặt lý thuyết có thể làm nặng thêm mụn trứng cá. Tuy nhiên, không có nghiên cứu cho đến nay đã được tiến hành về chủ đề này.
Ăn gì thay thế?
Mặc dù các thực phẩm được đề cập ở trên có thể góp phần vào sự phát triển của mụn trứng cá, nhưng có những thực phẩm và chất dinh dưỡng khác có thể giúp giữ cho làn da của bạn khỏe mạnh, bao gồm:
Axit béo omega-3: Omega-3 có khả năng chống viêm và tiêu thụ thường xuyên có liên quan đến việc giảm nguy cơ phát triển mụn trứng cá.
Probiotic: Probiotic thúc đẩy đường ruột khỏe mạnh và cân bằng hệ vi sinh, có liên quan đến việc giảm viêm và giảm nguy cơ phát triển mụn trứng cá.
Trà xanh: Trà xanh có chứa polyphenol có liên quan đến việc giảm viêm và giảm sản xuất bã nhờn. Chiết xuất trà xanh đã được tìm thấy để làm giảm mức độ nghiêm trọng của mụn trứng cá khi thoa lên da.
Củ nghệ: Củ nghệ có chứa chất polyphenol curcumin chống viêm, có thể giúp điều chỉnh lượng đường trong máu, cải thiện độ nhạy insulin và ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây mụn trứng cá, có thể làm giảm mụn trứng cá.
Vitamin A, D, E và kẽm: Những chất dinh dưỡng này đóng vai trò quan trọng đối với làn da và sức khỏe miễn dịch và có thể giúp ngăn ngừa mụn trứng cá.
Chế độ ăn kiêng theo kiểu “Thời đại đồ đá”: Chế độ ăn này rất giàu thịt nạc, trái cây, rau và các loại hạt và ít ngũ cốc, sữa và các loại đậu. Chúng có liên quan đến lượng đường trong máu và insulin thấp hơn.
Chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải: Một chế độ ăn Địa Trung Hải rất giàu trái cây, rau, ngũ cốc, các loại đậu, cá và dầu ô liu và ít chất béo sữa và chất béo bão hòa. Nó cũng có liên quan đến việc giảm mức độ nghiêm trọng của mụn trứng cá.
TÓM LƯỢC
Tiêu thụ một chế độ ăn giàu axit béo omega-3, men vi sinh, trà xanh, trái cây và rau quả có thể bảo vệ chống lại sự phát triển của mụn trứng cá. Vitamin A, D và E, cũng như kẽm, cũng có thể giúp ngăn ngừa mụn trứng cá.
Kết luận
Mặc dù nghiên cứu đã liên kết một số loại thực phẩm với tăng nguy cơ phát triển mụn trứng cá, điều quan trọng là phải giữ được cái nhìn tổng quát hơn trong tâm trí.
Các chế độ ăn uống tổng thể có thể có tác động lớn hơn đến sức khỏe của da so với ăn – hoặc không ăn – bất kỳ một loại thực phẩm cụ thể nào.
Có lẽ không cần thiết phải tránh hoàn toàn tất cả các loại thực phẩm có liên quan đến mụn trứng cá mà nên tiêu thụ chúng cân bằng với các thực phẩm nhiều chất dinh dưỡng khác được đề cập ở trên.
Nghiên cứu về chế độ ăn uống và mụn trứng cá chưa đủ mạnh để đưa ra khuyến nghị về chế độ ăn uống cụ thể tại thời điểm này, nhưng nghiên cứu trong tương lai là đầy hứa hẹn.
Trong khi đó, có thể có ích khi tìm kiếm chế độ ăn cân bằng và sức khỏe của làn da.
Tìm hiểu thêm
