Đau nhói đầu có thể có nhiều nguyên nhân, chẳng hạn như đau nửa đầu hoặc say rượu. Nó có thể xảy ra ở các khu vực khác nhau của đầu và có thể xảy ra bên cạnh các triệu chứng khác, chẳng hạn như buồn nôn và nôn.
Bài viết này sẽ thảo luận về các loại đau đầu khác nhau, nguyên nhân và phương pháp điều trị.
Các loại đau đầu
Đau nhói đầu có thể xảy ra ở các khu vực khác nhau của đầu, chẳng hạn như:
- Hai bên trán
- Một bên trán
- Đằng sau mắt
- Thái dương
- Đỉnh đầu
- Hộp sọ
Vị trí của cơn đau có thể giúp bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân gây đau đầu.
Nguyên nhân
Nguyên nhân có thể gây đau nhói ở đầu bao gồm:
Say rượu
Nếu ai đó uống rượu, họ có thể bị đau nhói đầu khi rượu phân giải. Nhức đầu do say rượu thường gây ra đau nhói ở hai bên đầu.
Có một số lý do mà đồ uống có cồn có thể gây đau đầu. Rượu có thể làm giãn mạch máu trong đầu, gây mất nước hoặc viêm, tất cả đều có thể gây đau đầu. Một số đồ uống có cồn có chứa các chất khác, chẳng hạn như sulfites, cũng gây đau đầu ở một số người.
Theo Viện Lạm Dụng Rượu và Nghiện Rượu của Mỹ (National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism- NIAAA), các triệu chứng say rượu là khác nhau tùy thuộc vào từng cá nhân, nhưng có thể bao gồm:
- Mệt mỏi
- Khát nước
- Đau cơ
- Buồn nôn hoặc nôn
Những triệu chứng này có thể kéo dài trên 24 giờ. Uống chất lỏng, chẳng hạn như nước và nước dùng (nước luộc thịt), có thể hữu ích.
Người bị say rượu cũng có thể cảm thấy tốt hơn khi ăn thứ gì đó có chứa đường fructose, chẳng hạn như mật ong.
Đau nửa đầu
Chứng đau nửa đầu gây ra những cơn đau đầu từ trung bình đến nặng thường ảnh hưởng đến một bên đầu. Có hai loại:
Đau nửa đầu Aura: Aura là một tập hợp các cảm giác mà một người trải qua một thời gian ngắn trước khi bắt đầu đau. Aura có thể bao gồm thay đổi thị lực hoặc tê ở cánh tay hoặc chân.
Đau nửa đầu không Aura: Loại đau nửa đầu này bao gồm đau nhưng không có cảm giác Aura. Các triệu chứng kèm theo có thể bao gồm buồn nôn, nôn, nhạy cảm với ánh sáng hoặc âm thanh và tê cóng chân tay.
Một số người nhân thấy rằng một số thực phẩm cụ thể hoặc mùi gây ra chứng đau nửa đầu. Nữ giới có thể thấy họ có nhiều khả năng phát triển chứng đau nửa đầu tại các thời điểm đặc biệt trong chu kỳ kinh nguyệt.
Một số người bị đau nửa đầu mãn tính, có nghĩa là họ bị trong hơn 15 ngày mỗi tháng. Những người khác bị đau nửa đầu từng cơn, có nghĩa là nó ít xảy ra hơn.
Viêm xoang
Viêm xoang hoặc dị ứng gây sưng hoặc tắc nghẽn xoang có thể gây đau ở phía trước đầu hoặc quanh mũi. Xoang là khoảng trống xung quanh mũi và lông mày.
Tuy nhiên, theo Học viện Dị ứng & Suyễn Miễn dịch Hoa Kỳ (AAAAI), đau đầu xoang là tương đối hiếm. Thông thường, đau nửa đầu gây đau ở phía trước của mặt.
Đau do xoang có thể giống như đau nửa đầu và các bác sĩ có thể nhầm lẫn tình trạng này với tình trạng khác.
AAAAI tuyên bố rằng nếu ai đó có các triệu chứng sau, họ có thể bị đau đầu xoang:
- Đau ở phía trước đầu và đau ở một hoặc nhiều vùng trên mặt, tai hoặc răng
- Đau đầu và đau xoang xảy ra cùng một lúc
- Nhức đầu hoặc đau ở mặt hoặc cả hai biến mất trong vòng 7 ngày sau khi điều trị viêm xoang thành công
- Có bằng chứng lâm sàng hoặc xét nghiệm, chẳng hạn như từ nội soi mũi
Cai caffein
Theo Tổ chức Đau Đầu Quốc gia Mỹ (National Headache Foundation), nếu một người bình thường tiêu thụ caffeine đột nhiên dừng lại, họ có thể bị các triệu chứng của việc “cai” caffeine. Các triệu chứng cai caffeine bao gồm:
- Đau nhói đầu
- Cảm thấy buồn ngủ hoặc buồn ngủ
- Khó tập trung
- Cáu kỉnh hoặc lo lắng
- Phiền muộn
- Buồn nôn hoặc nôn
- Đau cơ
Để tránh các triệu chứng cai caffeine, một người có thể thử giảm dần lượng caffeine tiêu thụ thay vì dừng đột ngột.
Đau thần kinh chẩm
Hiệp hội Phẫu thuật Thần kinh Hoa Kỳ (Aans) chỉ ra rằng đau dây thần kinh chẩm gây ra đau liên tục, đau hoặc đau nhói thường bắt đầu ở đáy hộp sọ và tỏa ra trên da đầu ở một hoặc hai bên đầu.
Đôi khi cơn đau cũng xảy ra đằng sau mắt ở phía bị ảnh hưởng của đầu.
Cơn đau thần kinh chẩm có những điểm tương đồng với chứng đau nửa đầu nhưng là kết quả của một dây thần kinh bị chèn ép hoặc căng cơ ở cổ. Đôi khi, một chấn thương hoặc tình trạng tiềm ẩn có thể dẫn đến đau thần kinh chẩm.
Các bệnh có thể gây đau thần kinh chẩm bao gồm:
- Viêm khớp ở cột sống trên
- Bệnh đĩa đệm cổ tử cung
- Khối u ảnh hưởng đến dây thần kinh
- Bệnh Gout
Đau đầu chùm
Đau đầu cụm là một loại đau đầu hiếm gặp và nghiêm trọng gây đau dữ dội ở một bên đầu, gần mắt. Một người bị đau đầu cụm cũng có thể gặp:
- Chảy nước mắt
- Nghẹt mũi
- Mặt đỏ bừng
Cơn đau có thể xảy ra hàng ngày trong vài tuần hoặc vài tháng và sau đó biến mất trong thời gian dài.
Đau đầu sét đánh
Đau đầu sét đánh gây đau đột ngột, dữ dội ở đầu. Buồn nôn, nôn, yếu, nhầm lẫn, co giật hoặc các vấn đề về giọng nói có thể đi kèm với đau đầu sấm sét.
Loại đau đầu này có thể là triệu chứng của đột quỵ hoặc phình động mạch. Nếu ai đó phát triển các triệu chứng này đột ngột, hãy đến ngay bệnh viện để được trợ giúp ngay lập tức.
Tìm hiểu thêm
Chẩn đoán
Để chẩn đoán loại đau đầu mà ai đó mắc phải, bác sĩ sẽ xem xét lịch sử y tế của một người và hỏi về các triệu chứng của họ. Họ có thể hỏi liệu họ đã trải qua một cú đánh gần đây vào đầu hay ngã.
Bác sĩ có thể thực hiện kiểm tra thể chất để kiểm tra các dấu hiệu tổn thương xương hoặc thần kinh. Trong một số trường hợp, họ có thể yêu cầu chụp MRI hoặc CT.
Điều trị
Cách điều trị tốt nhất cho cơn đau đầu nhói phụ thuộc vào nguyên nhân gây đau.
Đau đầu do cai rượu hoặc caffeine sẽ tự cải thiện. Theo NIAAA, không có cách nào được chứng minh để tăng tốc độ phục hồi từ say rượu.
Đau xoang do dị ứng có thể cải thiện khi sử dụng thuốc kháng histamine, thuốc xịt mũi và tránh các tác nhân gây dị ứng, chẳng hạn như bụi. Nếu nhiễm trùng do vi khuẩn gây đau xoang, người bệnh có thể cần phải uống một đợt kháng sinh.
Đối với chứng đau nửa đầu, việc điều trị có thể phức tạp hơn. Một người trải qua cơn đau nửa đầu thường xuyên có thể cần cố gắng xác định các tác nhân gây đau. Họ có thể làm điều này bằng cách làm một cuốn nhật ký. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, không có tác nhân rõ ràng.
Theo tổ chức Đau Đầu Quốc Gia Mỹ, bác sĩ có thể kê toa các loại thuốc ngăn ngừa chứng đau nửa đầu xảy ra, chẳng hạn như thuốc chẹn beta (Beta blocker) hoặc thuốc mà một người dùng trong một cơn đau, như thuốc chủ vận 5-HT.
Đau đầu chùm có thể cải thiện bằng điều trị oxy. Bác sĩ có thể cung cấp oxy tại bệnh viện hoặc tại nhà với một đơn thuốc. Ngoài ra, người bệnh có thể thấy tốt hơn khi sử dụng các loại thuốc như sumatriptan hoặc ergotamine.
AANS đề xuất một loạt các phương pháp điều trị, như:
- Thuốc chống viêm
- Vật lý trị liệu
- Tiêm thuốc chặn đau thần kinh
- Botox để giảm viêm dây thần kinh
Trong một số trường hợp, người bị đau thần kinh chẩm có thể phải phẫu thuật.
Biện pháp khắc phục tại nhà
Để kiểm soát cơn đau nhói đầu ở nhà, người bệnh có thể thử:
- Nằm trong một căn phòng tối
- Chườm ấm hoặc lạnh nơi đau xảy ra
- Bổ sung nước
- Dùng thuốc giảm đau không kê đơn
- Ngủ
- Thay đổi lối sống, chẳng hạn như tránh uống rượu hoặc caffeine, cũng có thể hữu ích nếu chúng gây ra đau đầu
Khi nào cần khám bác sĩ
Những người thường xuyên trải qua đau đầu nên đi khám bác sĩ. Họ có thể giúp xác định nguyên nhân và đề xuất một số phương pháp điều trị có thể.
Quỹ Đau Đầu Quốc Gia Mỹ khuyên những người thường xuyên bị đau đầu nên đi khám bác sĩ ngay nếu họ:
- Đang trải qua cơn đau đầu tồi tệ nhất
- Đang gặp các triệu chứng mới không bình thường khi bị đau nửa đầu
- Mất khả năng nhìn
- Mất tỉnh táo
- Nôn mửa không kiểm soát
- Bị đau kéo dài hơn 72 giờ với ít hơn 4 giờ không đau
Nếu ai đó bị đau đầu dữ dội, đột ngột cùng với các triệu chứng khác, chẳng hạn như buồn nôn, nôn, co giật, suy giảm khả năng nói, nhầm lẫn hoặc yếu cơ, họ nên đến các cơ sở y tế ngay lập tức.
Kết luận
Đau nhói đầu có thể xảy ra vì nhiều lý do, từ nguyên nhân tạm thời, chẳng hạn như say rượu, đến các dạng đau nặng hơn hoặc mãn tính, chẳng hạn như đau đầu chùm.
Xác định và tránh các yếu tố tác nhân có thể làm giảm tần suất đau đầu thông thường. Tuy nhiên, một số người có thể cần điều trị lâu dài. Bác sĩ sẽ có thể chẩn đoán loại đau đầu mà ai đó mắc phải và đề nghị các bước tiếp theo.
Tìm hiểu thêm
