Một nghiên cứu mới thử nghiệm gần đây đã thử nghiệm hiệu quả của favipiravir (Avigan) để điều trị COVID-19.
Gần đây, đã có nhiều đồn đoán trên phương tiện truyền thông xung quanh thuốc favipiravir của Nhật Bản (tên thương hiệu Avigan) có hiệu quả chống lại SARS-CoV-2. Đây là virus gây ra COVID-19.
Điều này là do các quan chức Trung Quốc tuyên bố trong một cuộc họp báo rằng loại thuốc này có thể điều trị hiệu quả loại virus này.
Kể từ đó, kết quả của một trong hai thử nghiệm lâm sàng mà các quan chức Trung Quốc trích dẫn đã có sẵn. Chúng tôi xem xét những phát hiện và giải thích tại sao mọi người phải giải thích chúng một cách thận trọng.
Qingxian Cai, thuộc Trung tâm nghiên cứu lâm sàng quốc gia về bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Third People ở Thâm Quyến, Trung Quốc, là tác giả đầu tiên của bài báo, hiện xuất hiện trên tạp chí Engineering.
So sánh favipiravir với thuốc HIV
Như Cai và các đồng nghiệp giải thích trong bài báo của họ, nhu cầu về các tác nhân chống vi rút hiệu quả có khả năng chống lại COVID-19 là rất lớn.
Trong bối cảnh này, một cách tiếp cận hiệu quả để khám phá thuốc dường như là thử nghiệm các loại thuốc chống vi-rút hiện có và xem liệu chúng có phù hợp để tái sử dụng hay không.
Các chuyên gia chăm sóc sức khỏe trước đây đã sử dụng các loại thuốc như ribavirin, interferon, favipiravir và lopinavir/ritonavir để điều trị hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS) và hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS). Đây là những bệnh gây ra bởi các virus corona khác. Tuy nhiên, hiệu quả của một số loại thuốc này là đáng nghi ngờ, cảnh báo của các nhà nghiên cứu.
Điều đó nói rằng, các nghiên cứu trước đây mà Cai và nhóm trích dẫn trong bài báo của họ đã chỉ ra rằng favipiravir, thuốc chống cúm, ức chế thành công SARS-Cov-2 trong một số tế bào nuôi cấy và bảo vệ chuột chống lại Ebola.
Vì vậy, các nhà khoa học đã bắt đầu thử nghiệm kết quả điều trị SARS-Cov-2 bằng favipiravir và so sánh hiệu quả của nó với lopinavir/ritonavir.
Lopinavir là một chất ức chế HIV nổi lên như một phương pháp điều trị tiềm năng cho dịch SARS năm 2003. Các nhà sản xuất thường thêm ritonavir vào lopinavir để tăng thời gian bán hủy và giảm tác dụng phụ.
Tìm hiểu thêm
4 căn bệnh khiến việc chống lại virus corona trở lên khó khăn hơn
Favipiravir có thể chống lại SARS-CoV-2
Nghiên cứu gần đây là so sánh không ngẫu nhiên của hai chế độ điều trị theo thời gian. Những người tham gia là tất cả các bệnh nhân tại Bệnh viện Third People của Thâm Quyến.
Vào ngày thứ nhất (đầu tháng 2), một nhóm nghiên cứu – bao gồm 35 người, tất cả đều được chẩn đoán xác định mắc COVID-19 và đáp ứng các tiêu chí thử nghiệm, bao gồm độ tuổi và mức độ nghiêm trọng của bệnh – đã lấy 1.600 miligam (mg) favipiravir hai lần (trong hai liều riêng biệt), cộng với hít interferon.
Vào ngày thứ hai và tiếp sau, nhóm này đã giảm liều tới 600 mg hai lần mỗi ngày và họ tiếp tục dùng interferon dạng hít.
Nhóm đối chứng gồm 45 bệnh nhân nhập viện trong tuần cuối cùng của tháng 1. Họ đã dùng lopinavir/ritonavir trong 14 ngày với liều 400 mg, sau đó 100 mg, hai lần mỗi ngày, cộng với interferon dạng hít.
Những người dùng favipiravir đã loại bỏ virus trong trung bình 4 ngày. Những người trong nhóm đối chứng đã loại bỏ trong 11 ngày.
Nhóm sử dụng favipiravir cũng đã “cho thấy sự cải thiện đáng kể về hình ảnh ngực (hình ảnh ngực bao gồm chụp x-quang, chụp cắt lớp vi tính – CT, chụp cộng hưởng từ – MRI, quét hạt nhân và siêu âm) so với nhóm đối chứng”, với tỷ lệ cải thiện 91,43% so với 62,22%, báo cáo của các nhà nghiên cứu.
Các tính toán thống kê cho thấy favipiravir liên quan độc lập với việc loại bỏ virus nhanh hơn. Ngoài ra, ít có phản ứng bất lợi nào được tìm thấy trong nhóm sử dụng favipiravir so với nhóm đối chứng.
Như Cai và các đồng nghiệp kết luận, trong nghiên cứu mở đối chứng không ngẫu nhiên này, favipiravir cho thấy hiệu quả điều trị tốt hơn đáng kể đối với COVID-19 về tiến triển bệnh và loại bỏ virus.
Họ thêm:
Nếu là nguyên nhân, những kết quả này phải là thông tin quan trọng để thiết lập các hướng dẫn điều trị tiêu chuẩn để chống lại nhiễm SARS-CoV-2.
Các yếu tố gây nghi ngờ về những phát hiện
Mặc dù các đặc điểm sức khỏe của những người trong hai nhóm có thể so sánh về mặt thống kê khi bắt đầu nghiên cứu, có những khác biệt quan trọng giữa họ khiến người ta nghi ngờ về những kết quả này.
Ví dụ, nhiều người tham gia nhóm dùng favipiravir trẻ hơn và gầy hơn và được điều trị sớm hơn sau khi xuất hiện triệu chứng. Mặt khác, chẳng hạn, ít người tham gia trong nhóm này bị sốt hơn.
Bởi vì nghiên cứu rất nhỏ, những khác biệt nhỏ như vậy có thể làm sai lệch kết quả – mặc dù các nhà khoa học tính đến các yếu tố này trong phân tích. Nói cách khác, lỗi nhỏ nhất có thể làm sai lệch kết quả.
Nghiên cứu nhỏ này cung cấp một số kết quả có khả năng thú vị, nhưng thiếu ngẫu nhiên, sự khác biệt về mức độ nghiêm trọng của bệnh, sự khác biệt về tuổi của hai nhóm đều gây nghi ngờ về kết quả nghiên cứu.
Các thử nghiệm ngẫu nhiên có kiểm soát được tiến hành tốt là cần thiết trước khi các bác sĩ có thể sử dụng thuốc này cho mục đích này trong thực hành lâm sàng.
Tìm hiểu thêm
