Một cơn ngứa có thể khiến bạn khó chịu, và bạn muốn gãi để thỏa mãn cơn ngứa. Nhưng có những lúc gãi chỉ làm cho tình trạng tồi tệ hơn khi nó có thể khiến bạn bị viêm nhiễm .
Có rất nhiều nguyên nhân gây ra những cơn ngứa như vậy. Nhưng tốt nhất bạn không nên gãi nếu nó thuộc một trong các nguyên nhân dưới đây. Đi kèm với đó là các biện pháp khắc phục có thể giúp bạn cảm thấy dễ chịu
Da khô
Lý do phổ biến nhất gây ngứa xảy ra khi lớp trên cùng của da là lớp sừng bị khô. Ceramides, một loại lipit đặc biệt hoạt động như một rào cản đối với làn da của bạn (bằng cách giữ nước bên trong và ngăn các yếu tố bên ngoài), có khả năng bị thiếu hụt. Gãi có thể mang lại sự hài lòng ngay lập tức, nhưng nó có thể tàn phá lớp da bề mặt của bạn. “Làn da của bạn có thể hình thành các vết nứt và vết hở, do đó có thể dẫn đến nhiễm trùng”, bác sỹ Sylvia Hsu, chủ tịch khoa da liễu tại Đại học Y khoa Temple Kat Kat ở Philadelphia. Hơn nữa, các thành phần có hại từ chất tẩy rửa hoặc các sản phẩm làm đẹp có thể thấm vào và có khả năng khiến bạn bị dị ứng.
Cách khắc phục: tắm bằng nước ấm nhưng không nóng và giữ ẩm cho da bằng cách bôi thuốc mỡ hoặc kem dưỡng ẩm khi da bạn vẫn còn đang ẩm. Đây là những gì bạn nên làm nếu bạn có làn da khô.
Các vết thương chưa lành
Khi bạn bị tổn thương ở da, và chúng đang hồi phục lại, bạn có thể cảm thấy ngứa, đặc biệt là khi đang lên da non. Nó là một phần của phản ứng viêm, bác sỹ Brian Kim, đồng giám đốc tại Trung tâm Y học thuộc Đại học Washington cho nghiên cứu về bệnh ngứa, ở St.Louis (Mỹ) nói. Nhưng cũng vậy, “khi bạn gãi, bạn cũng làm tổn thương các dây thần kinh và khi chúng được chữa lành, sự đứt gãy của dây thần kinh có thể gây ra cảm giác ngứa ngáy. Nếu bạn gãi, bạn sẽ làm rách lớp da mỏng manh đang cố gắng tự chữa lành và bạn kéo dài quá trình chữa lành hoặc gây ra sẹo. Tệ hơn, vi khuẩn trong móng tay của bạn, có thể xâm nhập vào vết thương và dẫn đến nhiễm trùng.
Cách khắc phục: Cảm giác mát mẻ có thể giúp làm dịu cơn ngứa, vì vậy hãy thử dùng tinh dầu bạc hà làm mát.
Tìm hiểu thêm
Cháy nắng
Nếu như cháy nắng chưa đủ lý do để bạn dùng kem chống nắng, thì việc ngứa ngáy do cháy nắng có thể khiến bạn phải suy nghĩ lại. Cũng như các vết thương khác, một vết cháy nắng cũng khiến cơ thể phản ứng viêm. Trong khi các dây thần kinh không hoàn toàn bị cắt đứt trong trường hợp này, nó có thể bị tổn thương, điều này dẫn đến việc ngứa ngáy khủng khiếp. Gãi có thể làm rách da, làm chậm quá trình chữa lành và làm nặng thêm tình trạng ngứa.
Cách khắc phục: Chườm mát và gel lô hội có thể làm dịu cơn ngứa do cháy nắng, trong khi kem cortisone giúp giảm viêm.
Bệnh chàm (Eczema)
Căn bệnh này khiến cho da bị khô, thô ráp, viêm. Thông thường, mặc dù nó đề cập đến viêm da dị ứng, một tình trạng mà yếu tố bảo vệ da không hoạt động đúng chức năng. Dù nguyên nhân là gì đi nữa, thì hậu quả vẫn như nhau: da bị sần sùi với sự có mặt của một số yếu tố kích thích của vải quần áo, mùi thơm, chất gây dị ứng trong không khí và nó gây ngứa ngáy. Mặc dù nó gây khó chịu, nhưng gãi liên tục sẽ chỉ làm cho vấn đề tồi tệ hơn: đặc biệt, bạn có thể kết thúc với một thứ gọi là viêm da thần kinh mạn tính. “Da trở nên dày hơn, sẫm màu và nhăn hơn”, bác sĩ Hsu nói. Thậm chí nó còn khiến bạn ngứa hơn và trở nên khó điều trị hơn. Mặc dù điều này có thể xảy ra với bất kỳ loại ngứa nào, nhưng có khả năng lớn là bị bệnh chàm, khi ngứa (và do đó gãi) là mãn tính. Bạn cũng có thể bị ngứa sản cục, ở đó da bị trầy xước hoặc bị bong tróc phát triển thành các vết ngứa.
Cách khắc phục: Chườm mát và bôi kem không gây dị ứng một lớp dày có thể giúp ích, nhưng nếu ngứa quá nhiều, hãy đi khám bác sĩ. Họ có thể cung cấp steroid tại chỗ và cũng đề nghị thuốc kháng histamine để làm dịu chứng viêm và giúp bạn dễ ngủ vào ban đêm.
Bệnh vẩy nến
Ở một người bình thường luôn diễn ra quá trình tế bào da cũ chết đi, bong ra và được thay thế bởi các tế bào da mới. Còn ở người mắc bệnh vảy nến, quá trình này lại diễn ra nhanh gấp 10 lần khiến các tế bào da cũ và mới dồn lại tạo thành những mảng dày, có vảy trắng. Một số trường hợp có thể thấy ngứa.
Cách khắc phục: Cũng như các tình trạng ngứa khác, giữ ẩm sẽ giúp bạn dễ chịu hơn, nhưng bác sĩ cũng có thể kê toa các phương pháp điều trị bệnh vẩy nến đặc biệt, bao gồm liệu pháp tia cực tím và thuốc theo toa. Tránh một số loại thực phẩm cũng có thể hạn chế bùng phát bệnh vẩy nến.
Côn trùng cắn và chích
Khi bạn bị muỗi đốt, hệ thống miễn dịch sẽ phát hiện ra nước bọt của nó và tiến hành một cuộc tấn công với việc giải phóng histamines, và nó là nguyên nhân trực tiếp gây ngứa. Một thủ phạm gây ngứa phổ biến khác là bọ chét được tìm thấy trong rừng hoặc khu vực cỏ. Nó cắn giải phóng một enzyme vào da để ăn mòn mô; điều này làm cho các tế bào da ở ngoại vi cứng lại và ngứa.
Cuối cùng, hãy cẩn thận với kiến lửa, nó có thể tấn công khi bạn đang chơi ở ngoài trời. Một con kiến lửa đốt phát ra nọc độc, từ đó kích hoạt sự hình thành của mụn nước đầy mủ ngứa. Đừng gãi! Trong trường hợp này, bác sĩ Hsu nói, “gãi có thể gây viêm nhiễm nhiều hơn”. Làm cho vấn đề trở nên tồi tệ hơn, bất cứ khi nào bạn làm tổn thương cho da, vi khuẩn có thể xâm nhập qua vết thương, khiến bạn bị nhiễm trùng.
Cách khắc phục: Chườm đá lên vị trí bị đốt. Các loại kem chống ngứa không kê đơn (như hydrocortison) có thể giúp ích. Và không quên xem những lời khuyên này để tránh bị côn trùng cắn và chích trước khi bạn tiếp tục ra ngoài trời.
Viêm da tiếp xúc
Đây là một dạng của bệnh chàm, tình trạng ngứa này có nguyên nhân từ các chất kích thích (như cồn xát khuẩn) hoặc các chất gây dị ứng (như dầu trong cây thường xuân độc). Chất kích thích phá vỡ hàng rào bảo vệ da và gây viêm ngay lập tức. Chất gây dị ứng làm tăng hệ thống miễn dịch và phát ban đỏ, ngứa chỉ vài ngày sau đó, thường là tại điểm tiếp xúc, nhưng đôi khi cũng xuất hiện ở nơi khác trên da. Hãy ngưng gãi vì bạn có nguy cơ gặp phải những vấn đề xấu tương tự xảy ra với các tình trạng ngứa khác, đó là chảy máu, nhiễm trùng và ngứa dữ dội hơn.
Cách khắc phục tình: Rửa sạch chất gây dị ứng (bao gồm cả giặt quần áo) trong chất tẩy rửa mà bạn không bị dị ứng và tránh tiếp xúc với hóa chất khiến bạn bị dị ứng trong tương lai. Làm dịu cơn ngứa bằng một miếng gạc được làm lạnh, kem hydrocortisone không kê đơn và thuốc chống dị ứng không kê đơn. Nếu bạn không chắc chắn chất khiến bạn bị dị ứng, bác sĩ có thể làm một bài kiểm tra.
Gàu
Các vảy gàu có thể khiến bạn mất tự tin, không những vậy, nó có thể khiến bạn ngứa phát điên. Về mặt bệnh lý, gàu đề cập đến tình trạng gây ra bởi một loại nấm gọi là malassezia. Nó sống trên da đầu của bạn, nhưng đối với những người dễ bị gàu, malassezia gây ra kích ứng và tăng trưởng tế bào da dư thừa. Gãi có thể làm xấu thêm quá trình viêm gây ra ra bởi malassezia, bác sĩ Kim giải thích.
Cách khắc phục: Rất đơn giản, gội đầu với dầu gội trị gàu. Chúng có chứa selen hoặc kẽm pyrithione, giúp kiểm soát loại nấm gây bệnh này. Nếu không hiệu quả, bác sĩ da liễu có thể kê đơn một loại mạnh hơn.
Tìm hiểu thêm
Chân của các vận động viên
Cảm giác ngứa ngáy khó chịu mà bạn cảm thấy bên trong giày của những người hoạt động thể thao cũng có nguyên nhân từ một loại nấm có thể từ sàn nhà ẩm ướt, phòng thay đồ trong phòng tập thể dục, hoặc sàn bể bơi. Ngoài da, có thể có vảy, đặc biệt là giữa các ngón chân, lòng bàn chân bị khô và bàn chân của bạn chuyển sang màu đỏ. Nếu bạn gãi, bên cạnh việc gây ra vết nứt và có thể bị nhiễm trùng, bạn có khả năng lây lan nấm và bệnh ngứa đến các bộ phận khác trên cơ thể bạn vô tình chạm vào ngay sau khi gãi, bao gồm cả háng.
Cách khắc phục: Điều trị bằng kem chống nấm, và, nếu điều đó không có tác dụng, hãy nói chuyện với bác sĩ về các giải pháp mạnh hơn.
Bệnh trĩ
Tình trạng khá tế nhị này đề cập đến các cụm tĩnh mạch nằm ngay dưới bề mặt của màng nhầy trực tràng dưới và hậu môn. Đôi khi những tĩnh mạch này bị sưng lên (thường là do mang thai hoặc cân nặng hoặc căng thẳng khi đi tiêu) và chúng để lại làn da ngứa ngáy.. Gãi chỉ làm cho ngứa hơn.
Cách khắc phục: Kem bôi trĩ, miếng lót witch-hazel hoặc túi nước đá có thể khiến bạn dễ chịu hơn. Vì vậy, có thể tắm ngồi, trong đó bạn ngâm hậu môn trong nước ấm của bồn tắm, đặc biệt là sau khi đi tiêu. Nhẹ nhàng vỗ nhẹ đứng lau khô. Lau và làm sạch quá mức có thể gây ngứa ở khu vực xung quanh hậu môn (một tình trạng gọi là viêm ngứa hậu môn).
Tìm hiểu thêm
